برای دیدن باقی عکس ها بر روی ادامه مطلب کلیک نمائید.. 

فیزیک زلزله شناسی

ديد کلي

تحولات داخلي زمين

امواج زلزله

ساختار زمين لرزه

ما و خطوط زلزله

علائم وقوع زلزله

  مباحث علمي مباحث کاربردي و تجربي

زمين لرزه شدت زلزله

امواج زلزله ((قويترين زلزله دنيا))

ايمني در برابر زلزله زلزله مصنوعي

پيش بيني رايانه‌اي زلزله علائم وقوع زلزله

مقياس ريشتر پس لرزه

تحولات داخلي زمين ساختار زمين

کانون زلزله زلزله بم

خطوط زلزله زلزله رودبار

زلزله شناسي 

بررسي ماهواره‌اي زمين  

ديد کلي

معمولا هر زلزله وقتي خوب منعکس مي‌شود که تلفات زيادي داشه باشد، و گرنه زلزله‌اي شديد ولي با تلفات کم از ديد عام زلزله بزرگي محسوب نمي‌شود؛ ساليانه در کره زمين بطور ميانگين يک زلزله بسيار شديد 8 ريشتر ، 100 زلزله نسبتا شديد ، هزاران زلزله متوسط و حدود 3 ميليون زلزله ضعيف اتفاق مي‌افتد، در روي زمين هر دقيقه با 7 زلزله مواجه هستيم.

قويترين زلزله دنيا به بزرگي 8/25 ريشتر در سايفرانسيسکو سال 1906 به علت لغزش گسل سان آندرياي کاليفرنياي غربي و بيشترين تلفات مربوط به شنسي چين در 24 ژانويه 1556 با 830000 کشته ثبت شده است.

تحولات داخلي زمين

شايد اولين نظريه‌پرداز زلزله ارسطو بود، که با اعتقاد به تلاش ماده براي رسيدن به مکان واقعي خود بر اين باور بود هوايي که در شکافهاي مرکز زمين محبوس شده ، در تلاش براي آزاد شدن باعث لرزش زمين مي‌گردد. امروزه مي‌دانيم که علت اصلي زلزله فعل و انفعالات مرکز زمين است که به صورت انرژي گرمايي شديد از طريق شکستگي‌هاي درز مانند زمين يعني گسل‌ها ، آزاد مي‌گردد. مواردي مانند فعاليت آتشفشان‌ها ، ايجاد درياچه‌هاي مصنوعي پشت سدها و عدم تعادل فشار هيدرواستاتيکي به علت برداشت بي‌رويه آب از سفرههاي زيرزميني آب نيز ممکن است باعث حرکت ناگهاني گسلها و زلزله گردد، زلزله با دو مقياس مرکالي ( تخريب ظاهري و احساسي زلزله ) و ريشتر ( مقدار انرژي آزاد شده از کانون ) تعيين مي‌گردد.

کانون ، مرکز دروني زلزله است که شکستگي و رها شدن انرژي از آنجا آغاز مي‌گردد و ممکن است با مرکز سطحي زلزله که نقطه بالاي کانون در سطح زمين است تا عمق 700 کيلومتر فاصله داشته باشد. در مقياس ريشتر به جاي اصطلااح شدت از اصطلاح بزرگي استفاده مي‌شود. ريشتر مقياس لگاريتمي است بطوريکه با افزايش هر عدد شدت زمين لرزه 31 بار بيشتر خواهد شد.

امواج زلزله

فيزيک امواج زلزله با 3 نوع اوليه ، ثانويه و سطحي منتشر مي‌شوند. فيزيک امواج اوليه يا طولي که جهت انتشار آنها با ارتعاشات منطبق است با حرکت فنر وارد در جامدات ، مايعات و گازها حرکت مي‌کنند و سرعت آنها بيش از سرعت ساير فيزيک امواج است. فيزيک امواج ثانويه يا عرضي که جهت انتشار آنها با ارتعاشات عمود است فقط در جامدات حرکت مي‌کنند و اين فيزيک امواج پس از امواج ? مي‌رسند و همچون پرده فيزيک امواج زمين زا تکان مي‌دهند. و بالاخره فيزيک امواج سطحي که بر خلاف دو نوع قبلي در سطح زمين حرکت مي‌کنند. و خطرناکترين فيزيک امواج زلزله هستند.

ساختار زمين لرزه

زمين با ضخامت حدود 6400 کيلومتر از مرکز تا سطح شامل لايه‌هاي پوسته ، جبه و بالاخره هسته ( با حالتي مايع و حرارتي معادل 66600 درجه سانتيگراد ) است. ((ليتوسفر ، پوسته زمين يکپارچه نيست بلکه از صفحاتي تکنونيکي تشکيل شده که همواره تحت تأثير نيروهاي دروني زمين در حال حرکتند. مرز اين صفحات تحت فشار و کشش ايجاد گسل يا ((چين خوردگي و کوه‌ها را سبب مي‌شود. حرکات اين طيف به صورت خفيف و مستمر و سيستماتيک در حد چند سانتيمتر در سال انجام مي‌گيرد.

حرکت آرام گسلها باعث تخليه انرژي به صورت زلزله‌هاي خفيف مي‌گردد که اين عمل همانند سوپاپي مطمئن احتمال وقوع زلزله‌هاي شديد مي‌کاهد. اما در صورت برخورد سنگها در خطوط گسلها و توقف حرکت تجمع انرژي و رها شدن ناگهاني آن تا سرعت 8000 کيلومتر در ساعت ، ايجاد زلزله شديد مي‌کند. اگر زلزله‌ها در حاشيه اقيانوس آرام موسوم به حلقه آتش پاسيفيک ، در اقيانوسهاي هند و اطلس و نيز در نواري طولاني از شرق آسيا تا غرب به وقوع مي‌پيوندد. حجمهاي سهمگين شونامي که در تا ارتفاع 60 ‌متر ساحلها را در مي‌نوردد، نتيجه زلزله‌هاي اعماق اقيانوسهاست.

ما و خطوط زلزله

ايران روي نوار طولاني زلزله تا اروپا در حاشيه جنوبي صفحه عظيم اوراسيا واقع شده است. صفحه اوراسيا از شمال صفحه هند و از استراليا از جنوب شرقي و صفحه غربي از جنوب غربي در محل تلاقي خود ناحيه‌اي مثلثي شکل تشکيل داده که ايران را در بر مي‌گيرد. هر ضلغ اين مثلث مرز صفحاتي است که سنگهاي مهم و فعال در آن قرار دارند. برآيند فشار اين اضلاع حدود شمال شرقي کشور است. با اين ترتيب حدود %90 حوزه‌هاي انساني کشورمان در معرض خطر زلزله‌اند. بطوريکه در قرن گذشته 20 زمين لرزه بزرگ که هر کدام بيش از 5000 قرباني داشته در کشورمان ثبت گرديده است.

علائم وقوع زلزله

يکي از بارزترين علائم زلزله پيش لرزه‌هاي خفيف ناشي از موج‌هاي اوليه است که در پي آنها فيزيک امواج اصلي زلزله اتفاق مي‌افتد. گاهي صداهاي انفجار گونه ناشي از حرکت لايه‌هاي زمين نيز توام با رسيدن اين فيزيک امواج شنيده مي‌شود. در شهر بم قبل از وقوع زلزله اصلي فيزيک امواج خفيف سه بار آنرا لرزانده بود و چند ساعت قبل نيز صداهاي عجيبي از درون زمين شنيده شده بود.

نور نيز يکي از علائم وقوع زلزله مي‌باشد. قبل از زلزله‌هاي رودبار و بم نوري در آسمان مناطق مشاهده گرديده بود. نور ناشي از زلزله احتمالا به دليل آزاد شدن گازهاي هيدروکربني لايه‌هاي زيرين زمين قبل از انجام زلزله‌اند. که انتشارشان توليد نورهاي شديد مي‌کند.

از علائم ديگر وقوع زلزله ناآرامي حيوانات به دليل حواس تيزشان است که توان تشخيص تکانهاي خفيف توده‌هاي سنگ در شرف لغزيدن و سر و صداهاي جزي آنها را دارند از جمله کبک ، سگ برخي ماهي‌ها ، کوسه‌ها و ... .

کنتراست در معماری

افتتاح مدرسه  Zollverein

کازویو سجیما + ریو نیشیزاوا  (SANAA)

هدف ما دست یافتن به شفافیت بتن بود.مدرسه طراحی Zollverein اولین ساختمان جدید در محله قدیمی معدن زغال سنگ  Zollverein است، جائیکه در سال 2001 از طرف یونسکو "میراث دنیا"( World Heritage) نامگذاری شد."ما قصد داشتیم یک ساختمان ساده مکعبی طراحی کنیم که تعریف ساختمانهای زیستی همگون با سایت باشد."

بررسي روش‌هاي اندازه‌گيري يون كلريد در بتن‌هاي سخت شده و انتخاب روش بهينه و تهيه دستورالعمل آن

یكي از عوامل خوردگي بتن در محيط‌هاي خورنده به ويژه در سواحل خليج فارس و درياي عمان، يون كلريد است. در سال‌هاي اخير تعداد زيادي از سازه‌هاي بتني در كشورهاي مختلف دنيا از جمله نقاطي از كشور ايران دچار آسيب‌ديدگي با خرابي زودرس ناشي از خوردگي كلريدي شده است. از آنجائي‌كه كلريد از طريق اجزاي تشكيل‌دهنده بتن نظير آب، سيمان، سنگدانه، مواد افزودني و همچنين آبهاي نفوذي (املاح محلول در آنها)  به داخل بتن راه مي‌يابد و حداكثر مجاز يون كلريد 4/0 درصد وزني سيمان در بتن مسلح ساخته شده با سيمان پرتلند معمولي تعيين شده است، لذا لازم است مقادير يون كلريد موجود در بتن براي شناخت وضعيت بتن از نظر مقاومت در برابر خوردگي، نگهداري و تعمير به طور دقيق اندازه‌گيري شود و در زمينه انجام عمليات پيشگيري و تقويت احتمالي اقدامات مؤثر صورت گيرد. با استفاده از روش‌هاي مختلف آزمايشگاهي ( تيترومتري، گراويمتري و دستگاهي)، يون كلريد در نمونه‌هاي سيمان و ملات حاوي مقادير مشخص و مختلف كلريد سديم، اندازه‌گيري مي‌شود. با توجه به نتايج به دست آمده، بهينه روش، انتخاب شده و دستورالعمل روش آزمايش استاندارد تعيين يون كلريد در بتن‌هاي سخت شده تهيه مي‌گردد.

بررسی کاربرد مواد پلیمری در صنعت ساخت و ساز ایران و ارائه راهکارها

با وجود اينكه در چند دهه اخير كاربرد پليمر در صنعت ساختمان در كشورهاي صنعتي با تحولات چشمگيري همراه بوده‌است، ولي متأسفانه در كشور ما تا به امروز تحقيقات و بهره‌برداري از علوم و تجربيات به‌دست آمده در ديگر كشورها در حال طي كردن مراحل اوليه است.

با توجه به نيازهاي جديد صنعت ساختمان، لازم است هر چه سريع‌تر مطالعاتي جهت تعيين قابليت‌ها و نياز‌ها در كشور و ارائه راهكارهايي جهت استفاده بهينه از پليمرها در ساخت و ساز كشور صورت گيرد.

در بخش اول اين پروژه، به‌منظور آشنايي كلي خواننده با پليمرها اطلاعات مفيدي ارائه گرديده‌است. اين اطلاعات شامل دسته‌بندي پليمرها و آشنايي با انواع مهم آنها و خواص عمومي هر كدام مي‌باشد. در ادامه، كاربردهاي مهم پليمرها در صنعت ساختمان پس از تعريف يك كد طبقه‌بندي كاربردي از مصارف پليمرها در ساختمان ارائه گرديده‌است.

پيامهاي آموزشي جهت آشنايي همگان با مصالح استاندارد

امروزه در ساخت و سازهاي متداول به كيفيت مصالح ساختماني در روشهاي اصولي اجرا كمتر توجه مي‌شود و اغلب طراحان و مجريان فرض را بر استاندارد بودن مصالح ساختماني مي‌گذارند. حاصل اين امر، در صورت استفاده از مصالح با كيفيت پايين‌تر از استاندارد، آسيب‌پذير شدن و كاهش دوام و طول عمر مفيد ساختمانها مي‌باشد. با توجه به كمبود مسكن در كشور، لازم است راهكارهايي براي تضمين دوام و حفظ كارايي ساختمان انديشيده شود. استفاده از مصالح با كيفيت استاندارد يكي از راه‌حل‌ها مي‌باشد. جهت تحقق يافتن اين امر مهم، لازم است اهميت استفاده از مصالح و استاندارد بصورت پيامهاي آموزشي به سازندگان و دست‌اندركاران صنعت ساختمان و مسكن گوشزد شود و فرهنگ استفاده از مصالح استاندارد در سطح ملي اشاعه گردد.

 بررسي توليد آجر سبك  با استفاده از سنگ آهك

یکی از مواد افزودنی معدنی که برای سبک‌سازی آجر رسی استفاده می‌شود، پودر سنگ آهک است. سنگ آهک در کوره در دمای بالا به دی‌اکسید کربن و اکسید کلسیم تبدیل می‌شود که دی‌اکسید کربن حاصله از دودکش کوره خارج شده و آجر سبک می‌گردد. در این پروژه تحقیقاتی استفاده از گل سنگ حاصل از برش و پرداخت سنگهای آهکی در کارخانه‌های سنگبری برای سبک‌سازی آجر مورد استفاده قرار می‌گیرد. نسبت بهینه سنگ آهک، دانه‌بندی مناسب، دمای پخت لازم به کمک آزمایشهای مورد نیاز تعیین می‌گردد.

 تدوین روش ماشینی برای اندود گچ و خاک و سفیدکاری در دیواره‌های ساختمانی

انجام عملیات سفیدکاری با گچ و یا گچ و خاک برای دیوارهای ساختمانی به صورت ماشینی از اهداف اصلی پروژه مطرح شده است. با عنایت به زمان گیرش گچ، زمان ساخت و اتصال ملات گچ و یا گچ و خاک یا مشکلات عدیده‌ای مواجه می‌باشد. در این پروژه با بررسی مواد مضاف مختلف، زمان گیرش گچ تحت کنترل مصرف‌کننده قرار گرفته است. با ساخت پمپ مخصوص انتقال ملات گچ به ماله بنایی نیز عملی گردیده است. با انجام عملیات اجرایی، راندمان اجرایی سفیدکاری با ماشین نیز به میزان قابل ملاحظه‌ای افزایش یافته است.

آجر سبك با استفاده از مواد پليمري

از آنجا که آجر معمولی وزن زیادی دارد باعث سنگین شدن ساختمان و در نتیجه آسیب‌پذیری آن در برابر نیروهای زلزله می‌شود. با کاهش چگالی آجر علاوه بر سبک کردن، خصوصیات عایق حرارتی آن نیز بهبود می‌یابد. برای سبک کردن آجر می‌توان از مواد افزودنی تخلخل‌زا نظیر فوم پلی‌استایرن استفاده نمود. در این پروژه انتخاب نوع مواد پلیمری مناسب، دانه‌بندی، تعیین نسبت و چگونگی اختلاط، شرایط بهینه تولید و دمای پخت مورد بررسی قرار گرفت. تولید آزمایشی آجرهای سبک پلیمری در کارخانه آجر ماشینی موفقیت‌آمیز بود.

 ارائه رهنمود جهت استفاده بهینه از ضایعات ساختمانی

بالاخره روی عمر ساختمانها به پایان می‌رسدك خواه به دست انسان و خواه بر اثر وقوع سوانحك از تخریب ساختمانها مقادیر زیادی آوار به دست می‌آید. جنس این آوارها از جنس همان مصالحی است که در ساخت و سازهای متداول مورد استفاده قرار می‌گیرد. شیوه متداول برای رفع آوارهای ساختمانی انتقال آنها به بیرون شهر است، در جاهایی که از طرف شهرداری معین می‌گردد. معمولاٌ استفاده از مصالح بازیافتی و مستقل در فرهنگ ما پذیرفته نیست. لذا هنگام تخریب ساختمانهاك به سالم بیرون آوردن مصالح توجهی نشده و با پتک و کلنگ آنها را نابود می‌کنند و به صورت درهم برای دفع می‌فرستند. با توجه به مطالب فوق و به منظور بررسی روشهای تخریب، چگونگی استفاده از آوارها در تولید و مصالح و کاهش پیامدهای زیست محیطی آوارهاك این تحقیق به عمل آمده است. در این تحقیق چگونگی تخریب هشت ساختمان و آوارهای حاصل از آنها مورد بررسی قرار گرفته و با توجه به تجربیات سایر کشورها در هر مورد رهنمودهایی ارائه شده است.

 بررسی شیل‌های رسی به منظور تهیه آجرهای شیلی

هدف از اجرای این پروژه آماده‌سازی و انجام آزمایشات کامل شیمیایی و فیزیکی و مکانیکی بر روی شیل رسی است. نتایج و اعلام نظر در این زمینه امکان استفاده از این مصالح برای ساخت آجر جهت احداث کارخانه می‌باشد.

 ارائه دستورالعمل تعیین مشخصات فنی و روش گونه‌بندی عایقهای حرارتی

در زمینه صرفه‌جویی در مصرف انرژی، با توجه به تنوعی که در عایقهای حرارتی وجود دارد، لازم است الگویی برای تعیین مشخصات فنی محصولات مختلف تعیین گردد تا استفاده‌کنندگان امکان انتخاب عایق مناسب برای شرایط مختلف را داشته باشندك عایقهای حرارتی مورد استفاده در ساختمان باید مطابق مقررات ملی ساختمان دارای مشخصات حرارتی حداقلی باشند. علاوه بر آن عایق‌های حرارتی باید از دوام و کارآیی کافی در برابر عوام محیطی برخوردار باشند. در این پروژه عایقهای حرارتی از نظر مقاومت حرارتی واقعیك مشخصات مکانیکی، دوام و عملکرد در شرایط محیطی مختلف ارزیابی شده و طبق ضوابط این استاندارد درجه‌بندی می‌شوند. بدین‌ترتیب انتخاب نوع بهینه عایق حرارتی به راحتی امکان‌‌پذیر بوده و زمینه برای رقابت سالم بین تولیدکنندگان عایق حرارتی فراهم می‌گردد.

 طراحی و تکمیل آزمایشگاه تعیین مشخصات فنی شیشه‌های یک یا چندجداره

در این پروژه تجهیزات و دستگاه‌های لازم برای انجام آزمایش‌های ضروری به منظور ارزیابی کیفیت و دوام شیشه‌ دوجداره طراحی و ساخته می‌شود. دستگاه‌های آزمایش عبارتند از دستگاه مه‌گرفتگی شیمیایی، آزمایش نقطه بیفک، محفظه رطوبت بالا، چرخه آب و هوایی تسریع شده.

 تجهیز ازمایشگاه کنترل کیفیت قابهای جداره‌های شفاف ساختمانی

تعیین میزان نفوذپذیری درب و پنجره‌های خارجی ساختمان‌ها به منظور کنترل کیفیت از نظر تطبیق با استانداردها و محاسبة بار حرارتی ساختمان و صرفه‌جویی انرژی ضروروتی دارد. نفوذ آب علاوه بر اثر تخریبی بر روی خود درب یا پنجره، موجب کثیفی جداره‌های داخلی و تخریب مصالح حواشی می‌شود. با استفاده از اطلاعات استانداردهای مختلفی همچون ASTM و BS و ISO ، طراحی دستگاه آزمایش انجام شده و عملیات ساخت و نصب تجهیزات ادامه دارد.

 بلوک‌های سیمانی سبک

بلوک‌های سیمانی نوع قطعات پیش‌ساخته بتنی با عیار سیمان کم هستند که طرح اختلاط بتن آنها بر اساس مقاومت مورد نیاز بدست می‌آید. وزن بلوک بستگی به وزن بتنی دارد که با آن ساخته می‌شود. بلوک‌های ساخته شده از شن و ماسه رودخانه‌ای یا شکسته، وزن ویژه معمولی و در حدود 2000 کیلوگرم بر متر مکعب دارند. موضوع ازدیاد وزن بلوک‌ها برای ساخت و ساز در کشوری مثل ایران که در ناحیة زلزله‌خیز واقع شده، نامطلوب است. با این توجیه و هدف بلوک‌ها که اهمیت بسیار زیادی در ساخت و ساز دارند، نیاز به تحقیق همه‌جانبه داشته و لازم است در خصوص سبک‌سازی، افزایش کیفیت و دوام، شرایط بهینه مصرف آنها و ... رهنمودهایی تعیین گردد.

اصلاح خواص گچ و دوام گچ به وسیله مواد افزودنی

گچ ماده‌ای است که در ساختمان مورد مصرف فراوان دارد. امروزه در کشور ما، مصرف عمدة گچ در ساختمانسازی بیشتر در اندود گچ و خاک و سفید کاری دیوارها و سقف‌ها و همچنین به عنوان ملات در اجرای سقف‌های طاق ضربی است. از آنجایی که ملات گچ هوایی است، بنابراین نمی‌توان آن را در محلهای نمناک و یا در ساختمانهای زیر آبی مصرف کرد. استفاده از فرآورده‌های گچی مانند تیغه‌ها و تخته‌های گچی و دیواره‌های خشک (dry wall) و غیره در بخش‌هایی از ساختمان که در معرض شرایط رطوبت قرار دارند، عملاٌ با مشکل مواجه است. استفاده از مواد افزودنی مناسب مانند پلیمرها در جهت ارتقای کیفیت گچ اعم از خواص فیزیکی، مکانیکی و دوام آن می‌تواند نقش بسزایی داشته باشد و استفاده از فرآورده‌های گچی را گسترش دهد.